Từ năm 2004 đến năm 2025, Viện Dân tộc học (từ 01/4/2025 là Viện Dân tộc học và Tôn giáo học) đã tái tổ chức thành công Hội thảo Dân tộc học Quốc gia thường niên, thu hút được sự tham gia đông đảo và hiệu quả của các nhà khoa học, quản lý trong lĩnh vực dân tộc học, công tác dân tộc và một số lĩnh vực kề cận ở Trung ương và nhiều địa phương trên cả nước. Tiếp nối kết quả của Hội thảo những năm qua, năm 2026, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho phép Viện Dân tộc học và Tôn giáo học tổ chức Hội thảo Dân tộc học và Tôn giáo học thường niên.

Thực hiện nhiệm vụ này, năm 2026 Viện lựa chọn chủ đề Hội thảo là “Những vấn đề cơ bản, cấp bách về dân tộc và tôn giáo ở nước ta hiện nay”. Mục đích của Hội thảo nhằm góp phần: 1) Nhận diện những vấn đề cơ bản, cấp bách về dân tộc và tôn giáo trong phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh, chính trị ở nước ta hiện nay; 2) Đánh giá ảnh hưởng của những vấn đề cơ bản, cấp bách về dân tộc và tôn giáo đến phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, chính trị ở nước ta; 3) Phân tích các nguyên nhân tác động và dự báo những xu hướng của những vấn đề cơ bản, cấp bách về dân tộc và tôn giáo ở nước ta thời gian tới; 4) Cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định và thực hiện chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo ở nước ta, góp phần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng cộng đồng quốc gia - dân tộc Việt Nam thống nhất.

Trên cơ sở đó, Hội thảo năm nay tập trung vào một số chủ đề chính sau đây:

Chủ đề 1. Các vấn đề khái niệm, lý luận, cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu mới của Dân tộc học/Nhân học và Tôn giáo học trên thế giới.

Chủ đề 2. Vai trò của các tộc người, của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, cộng đồng người nước ngoài ở Việt Nam đối với phát triển các tộc người, các vùng miền và quốc gia Việt Nam; ý thức tộc người, bản sắc tộc người và ý thức quốc gia, bản sắc quốc gia; chủ nghĩa tộc người và chủ nghĩa dân tộc; vị thế và quyền của các tộc người trong quốc gia đa dân tộc; quan hệ dân tộc và các cộng đồng dân tộc - tôn giáo.

Chủ đề 3. Các vấn đề về chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo của nước ta, trong khu vực và trên thế giới; sự tác động của thực hiện chính sách đến phát triển của nước ta và bài học kinh nghiệm; hệ thống chính trị, đội ngũ cán bộ thực hiện công tác dân tộc, tôn giáo ở nước ta và trên thế giới.

Chủ đề 4. Các vấn đề cơ bản, cấp bách về kinh tế và sinh kế của các tộc người trong bối cảnh đổi mới đất nước, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, biến đổi khí hậu.

Chủ đề 5. Các vấn đề cơ bản, cấp bách về xã hội của các tộc người (cấu trúc xã hội, phân tầng xã hội, giá trị xã hội, định chế xã hội, quan hệ xã hội); đói nghèo, an sinh xã hội, an ninh con người; giáo dục, đào tạo, y tế, chăm sóc sức khỏe và nguồn nhân lực; cơ cấu và phân bố tộc người, dân số, dân cư, lao động, việc làm và thu nhập; hôn nhân, gia đình và giới; tệ nạn xã hội.

Chủ đề 6. Các vấn đề cơ bản, cấp bách về văn hóa của các tộc người và xây dựng văn hóa quốc gia Việt Nam thống nhất trong đa dạng; bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa tộc người, giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam; mối quan hệ giữa văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội của các tộc người và của đất nước; các vấn đề văn hóa đương đại trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa.

Chủ đề 7. Các vấn đề cơ bản, cấp bách về môi trường, sinh thái, quản lý và sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên, phòng chống thiên tai, biến đổi khí hậu dưới góc độ văn hóa và sự tác động của những vấn đề này đến phát triển bền vững của các tộc người và của đất nước.

Chủ đề 8. Các vấn đề cơ bản, cấp bách về tôn giáo, tín ngưỡng trên thế giới và ở Việt Nam, nhất là niềm tin/đức tin tôn giáo, giáo lý tôn giáo, thực hành tôn giáo; chức năng và vai trò, giá trị, nguồn lực của tín ngưỡng, tôn giáo trong đời sống xã hội; các tổ chức tôn giáo và nhân khẩu học tôn giáo; không gian tôn giáo, tín ngưỡng; quan hệ giữa nhà nước và tôn giáo; các hệ tư tưởng và triết lý về tôn giáo, tín ngưỡng; thực hiện chính sách về tôn giáo, tín ngưỡng ở Việt Nam và trên thế giới.

Chủ đề 9. Lịch sử hình thành, phát triển và quá trình du nhập, tiếp biến của các tín ngưỡng, tôn giáo ở nước ngoài vào Việt Nam, của các tôn giáo, tín ngưỡng nội sinh, các hiện tượng tôn giáo mới và các loại hình tín ngưỡng mới nảy sinh. Các vấn đề về văn hoá tôn giáo, tín ngưỡng; mối quan hệ giữa tôn giáo, tín ngưỡng và văn hóa trên các phương diện lối sống/nếp sống, đạo đức, phong tục tập quán; di sản, nghệ thuật, lễ hội, âm nhạc, kiến trúc, điêu khắc, mỹ thuật, văn bản,…

Chủ đề 10. Các vấn đề về tôn giáo, tín ngưỡng trong đời sống đương đại: vai trò, ảnh hưởng, tác động của tôn giáo, tín ngưỡng tới các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, môi trường; tương tác giữa tôn giáo và khoa học công nghệ, như: tôn giáo, tín ngưỡng trên không gian số trong bối cảnh chuyển đổi số, tôn giáo và trí tuệ nhân tạo; các xu hướng vận động, biến đổi của tôn giáo, tín ngưỡng.

Chủ đề 11. Các vấn đề mới của Phật giáo, Kitô giáo, Islam giáo, các tôn giáo nội sinh, tín ngưỡng truyền thống, hiện tượng tôn giáo mới ở nước ta và trên thế giới.

Để Hội thảo được thành công tốt đẹp, Viện Dân tộc học và Tôn giáo học trân trọng kính mời cán bộ Viện Dân tộc học và Tôn giáo học viết bài tham gia Hội thảo Dân tộc học và Tôn giáo học thường niên năm 2026 theo 11 chủ đề nêu trên. Toàn văn các báo cáo đạt yêu cầu sẽ được chọn biên tập và xuất bản Kỷ yếu năm 2027 tại Nhà xuất bản và Tạp chí Khoa học xã hội. Báo cáo xin gửi về địa chỉ email: qlkhhtqt.iars@gmail.com trước ngày 15 tháng 10 năm 2026 để chuẩn bị tài liệu phục vụ Hội thảo dự kiến tổ chức vào tuần cuối tháng 10 năm 2026 tại Hà Nội. Nhằm đảm bảo chất lượng và thể thức của bài viết để xuất bản, Viện Dân tộc học và Tôn giáo học xin gửi kèm theo Thể lệ viết bài cho Hội thảo để các cán bộ Viện tham khảo.

Cũng như những năm trước, Kỷ yếu Hội thảo Dân tộc học Quốc gia thường niên năm 2025 với chủ đề “Những vấn đề về di cư và phát triển của các tộc người ở nước ta hiện nay” có 36 bài đã được lựa chọn biên tập gửi tới Nhà xuất bản và Tạp chí Khoa học xã hội. Tại Hội thảo năm nay, Kỷ yếu này sẽ chính thức được phát hành.
Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ qua e-mail: qlkhhtqt.iars@gmail.com hoặc liên hệ trực tiếp với PGS.TS. Nguyễn Văn Minh - Viện trưởng: 097.502.8399; TS. Bùi Thị Bích Lan - Phó Viện trưởng: 091.279.4888 hoặc TS. Nguyễn Thẩm Thu Hà - Trưởng phòng Phòng Hành chính – Tổng hợp: 098.528.6165.

          Xin trân trọng cảm ơn!