Giới thiệu sách: Quan hệ dân tộc với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, chính trị ở vùng biên giới Việt Nam – Trung Quốc hiện nay và định hướng đến năm 2030

Văn hóa tộc người vùng biên giới: “Sức mạnh mềm” cho phát triển và bảo vệ biên cương Tổ quốc

Nghiên cứu mới về văn hóa các cộng đồng cư dân vùng biên giới đất liền Việt Nam cho thấy văn hóa không chỉ là di sản cần bảo tồn mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, củng cố an ninh, chính trị và tăng cường sức mạnh mềm nơi biên cương Tổ quốc. Trong những năm gần đây, vùng biên giới đất liền Việt Nam ngày càng được nhìn nhận không chỉ là không gian địa – chính trị đặc biệt mà còn là nơi hội tụ các giá trị văn hóa đa dạng của nhiều cộng đồng dân tộc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và gia tăng các hình thức giao lưu xuyên biên giới, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để phát huy các giá trị văn hóa như một nguồn lực phát triển, đồng thời bảo vệ bản sắc và góp phần giữ vững ổn định xã hội, an ninh quốc gia. Xuất phát từ yêu cầu đó, đề tài “Văn hóa các cộng đồng cư dân vùng biên giới đất liền Việt Nam hiện nay trong phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an ninh, chính trị” do TS. Trần Hồng Thu làm chủ nhiệm đã tiến hành nghiên cứu toàn diện

Giá trị dân tộc và tôn giáo vùng biên giới đất liền qua góc nhìn từ một kết quả nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển bền vững gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế, vùng biên giới đất liền ngày càng được nhìn nhận không chỉ là “phên dậu” của quốc gia mà còn là không gian văn hóa – xã hội đặc thù, nơi hội tụ sự đa dạng về dân tộc, tín ngưỡng và tôn giáo. Chính trong không gian ấy, các giá trị dân tộc và giá trị tôn giáo đã và đang trở thành những nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững ổn định chính trị, an ninh nơi biên cương.

KHAI THÁC NGUỒN LỰC VĂN HÓA TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG CỦA NGƯỜI HMÔNG Ở XÃ MƯỜNG LỐNG, TỈNH NGHỆ AN

Bài viết phân tích việc khai thác nguồn lực văn hóa trong phát triển du lịch cộng đồng của người Hmông (Mông) tại xã Mường Lống, tỉnh Nghệ An. Trên cơ sở đó làm rõ cách thức các giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng được huy động và chuyển hóa thành các sản phẩm phục vụ hoạt động du lịch; đánh giá những lợi ích kinh tế - xã hội mà du lịch cộng đồng mang lại; đồng thời chỉ ra những khó khăn và thách thức trong quá trình khai thác các nguồn lực này. Từ đó, thảo luận một số vấn đề đặt ra và đề xuất định hướng nhằm nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lực văn hóa, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững tại xã Mường Lống hiện nay

Định kiến xã hội trong đại dịch COVID-19 ở Việt Nam: Góc nhìn nhân học văn hóa và những hàm ý chính sách cho quản trị khủng hoảng y tế

Đại dịch COVID-19 không chỉ là một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu mà còn làm nảy sinh một số vấn đề xã hội, tâm lý và văn hóa ở nhiều quốc gia. Từ góc nhìn nhân học văn hóa, đề tài cấp Nhà nước “Nguyên nhân, phương thức lan truyền và tác động của định kiến xã hội trong đại dịch COVID-19 ở Việt Nam: Từ góc nhìn nhân học văn hóa” (Mã số 504.04-2021.04) do TS. NCVCC. Nguyễn Công Thảo chủ nhiệm đã cung cấp một cách tiếp cận liên ngành, góp phần lý giải bản chất xã hội của nỗi sợ hãi, cơ chế hình thành định kiến và những tác động đa chiều của chúng trong bối cảnh đại dịch.

TRIỂN KHAI HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU VỀ HƯỚNG NGHIỆP TẠI CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG TRỌNG ĐIỂM XÃ MƯỜNG NHÉ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

Trong khuôn khổ các hoạt động của nhiệm vụ: “Giải pháp nâng cao hiệu quả hướng nghiệp cho học sinh dân tộc thiểu số ở các trường phổ thông vùng biên giới Việt Nam - Trung Quốc trong bối cảnh hiện nay” do Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) tài trợ, TS. Lê Thị Mùi làm chủ nhiệm, Viện Dân tộc học và Tôn giáo học là tổ chức chủ trì, vừa qua, đoàn công tác đã triển khai đợt khảo sát thực địa tại xã Mường Nhé, tỉnh Điện Biên. Trên cơ sở quán triệt các mục tiêu khoa học gắn với thực tiễn và tham vấn ý kiến từ các bộ phận chuyên môn cấp xã, nhóm nghiên cứu đã xây dựng bức tranh tổng quan về bối cảnh kinh tế - xã hội, đặc thù văn hóa và thị trường lao động vùng biên. Sau khi hoàn thành việc thu thập nguồn dữ liệu chung, đoàn đã làm việc trực tiếp với Ban Giám hiệu, đội ngũ giáo viên cùng đại diện phụ huynh và học sinh tại hai trường phổ thông trọng điểm của xã (Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Mường Nhé và Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Mường Nhé) nhằm ghi nhận

Hội thảo khoa học quốc gia “Phát triển con người Việt Nam trong giai đoạn mới: Cơ sở khoa học và định hướng chính sách”

Chiều ngày 25/5/2026, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Phát triển con người Việt Nam trong giai đoạn mới: Cơ sở khoa học và định hướng chính sách”. 

ĐỒNG HÀNH VÌ SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP VÙNG BIÊN GIỚI XÃ MƯỜNG NHÉ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

Nằm trong khuôn khổ các hoạt động của nhiệm vụ khoa học: “Giải pháp nâng cao hiệu quả hướng nghiệp cho học sinh dân tộc thiểu số ở các trường phổ thông vùng biên giới Việt Nam - Trung Quốc trong bối cảnh hiện nay” do Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) tài trợ, TS. Lê Thị Mùi làm chủ nhiệm, Viện Dân tộc học và Tôn giáo học là tổ chức chủ trì, vừa qua, đoàn công tác đã triển khai đợt khảo sát thực địa tại xã Mường Nhé, tỉnh Điện Biên. Tại đây, đoàn đã có các buổi làm việc với đội ngũ cán bộ quản lý và các bộ phận chuyên môn của xã nhằm trao đổi thông tin, nắm bắt thực trạng, từ đó làm rõ những vấn đề thực tiễn đang đặt ra trong công tác giáo dục hướng nghiệp cho học sinh dân tộc thiểu số trên địa bàn.

Chi đoàn Viện Dân tộc học và Tôn giáo học tổ chức tọa đàm khoa học “Nhà khoa học trẻ với nghiên cứu Dân tộc học và Tôn giáo học: Tiếp cận lý thuyết và trải nghiệm thực địa”

Ngày 15/5/2026, Chi đoàn Viện Dân tộc học và Tôn giáo học đã tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề: “Nhà khoa học trẻ với nghiên cứu Dân tộc học và Tôn giáo học: Tiếp cận lý thuyết và trải nghiệm thực địa”. Đây là hoạt động ý nghĩa hướng tới Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam (18/5), góp phần lan tỏa tinh thần nghiên cứu khoa học, tạo diễn đàn học thuật để cán bộ trẻ trao đổi kinh nghiệm nghiên cứu, tiếp cận lý thuyết và chia sẻ trải nghiệm thực địa trong lĩnh vực Dân tộc học và Tôn giáo học.

HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA: NGHIÊN CỨU, BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HOÁ PHẬT GIÁO ĐỒNG DƯƠNG

Ngày 15 tháng 05 năm 2026, tại thành phố Đà Nẵng, UBND thành phố Đà Nẵng phối hợp với Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Bộ Văn hoá, thể thao và Du lịch và Bộ Dân tộc và Tôn giáo đồng tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia: “Nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá Phật viện Đồng Dương”. Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam - TS Đặng Xuân Thanh cùng một số nhà khoa học trong Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã tham dự hội thảo. Hội thảo không chỉ mang tính học thuật cao, mà còn là hành trình tìm về truyền thống lịch sử, văn hóa của dân tộc và của Phật giáo Việt Nam.