ĐOÀN CÔNG TÁC CỦA VIỆN DÂN TỘC HỌC VÀ TÔN GIÁO HỌC TỔ CHỨC TỌA ĐÀM KHOA HỌC VỀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VÀ NGUỒN LỰC TÍN NGƯỠNG, TÔN GIÁO TẠI TỈNH QUẢNG NINH
Thực hiện đề tài cấp Nhà nước về “Nghiên cứu, phát huy giá trị và nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới”, mã số: KX.03.08/21-30, chiều ngày 25/3/2026, đoàn công tác của Viện Dân tộc học và Tôn giáo học đã tổ chức buổi tọa đàm khoa học với chủ đề: “Nhận diện và phát huy giá trị và nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo phục vụ phát triển” tại Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh. Tham gia tiếp đón và làm việc với đoàn có đại diện lãnh đạo Sở cùng các cán bộ, chuyên viên.
Buổi tọa đàm được
tổ chức trong khuôn khổ hoạt động khảo sát thực tiễn của đề tài, nhằm trao đổi,
thu thập thông tin và làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn liên quan đến việc
nhận diện, đánh giá và phát huy các giá trị, nguồn lực của tín ngưỡng, tôn giáo
tại địa phương. Đây là một trong những hoạt động chuyên môn quan trọng, góp phần
bổ sung cơ sở thực tiễn cho việc nghiên cứu vai trò của tín ngưỡng, tôn giáo
trong phát triển kinh tế – xã hội ở Việt Nam hiện nay.
Ảnh 1:TS. Nguyễn Văn Quý – Trưởng đoàn công tác phát biểu tại Tọa đàm
Phát
biểu khai mạc, đại diện đoàn nghiên cứu – TS. Nguyễn Văn Quý nhấn mạnh: Quảng
Ninh là địa phương có hệ thống tín ngưỡng, tôn giáo phong phú, gắn chặt với lịch
sử – văn hóa và đặc biệt có nhiều tiềm năng trong phát triển du lịch tâm linh.
Việc lựa chọn Quảng Ninh làm điểm khảo sát không chỉ mang ý nghĩa thực tiễn mà
còn có giá trị tham chiếu quan trọng trong nghiên cứu về phát huy nguồn lực tôn
giáo trong bối cảnh phát triển hiện nay.
Trong khuôn khổ tọa
đàm, các đại biểu đã trình bày và trao đổi xoay quanh nhiều nội dung quan trọng.
Trước hết là các tham luận khái quát thực trạng hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo
trên địa bàn tỉnh. Các báo cáo cho thấy đời sống tín ngưỡng, tôn giáo tại tỉnh Quảng
Ninh tương đối ổn định, hài hòa, với sự hiện diện đa dạng của các tôn giáo và
các loại hình tín ngưỡng dân gian. Các hoạt động tôn giáo không chỉ đáp ứng nhu
cầu tinh thần của người dân mà còn gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng.
Một nội dung được
thảo luận sâu là vai trò của các tôn giáo trong phát triển kinh tế – xã hội địa
phương. Đại diện Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh – ông Nguyễn Đăng Kiên
cho biết: Trong những năm qua, các tổ chức tôn giáo đã tích cực tham gia vào
các hoạt động an sinh xã hội, từ thiện, giáo dục đạo đức và xây dựng đời sống
văn hóa ở cơ sở. Đặc biệt, Phật giáo với hệ thống chùa chiền, lễ hội và các hoạt
động tu học đã góp phần quan trọng trong việc phát triển du lịch tâm linh – một
trong những thế mạnh của tỉnh. Bên cạnh đó, Công giáo cũng có nhiều đóng góp
thiết thực thông qua các hoạt động hỗ trợ cộng đồng, chăm lo đời sống cho người
dân, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.
Ảnh 2:Đoàn công tác và cán bộ Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh
Tọa
đàm cũng dành nhiều thời gian để phân tích các dạng thức nguồn lực của tín ngưỡng,
tôn giáo. Các đại biểu thống nhất rằng, nguồn lực tôn giáo ở tỉnh Quảng Ninh thể
hiện trên ba phương diện cơ bản: nguồn lực vật chất (hệ thống cơ sở thờ tự, di
tích, quỹ đất), nguồn lực tinh thần (niềm tin, giá trị đạo đức, chuẩn mực văn
hóa) và nguồn nhân lực (đội ngũ chức sắc, chức việc, tín đồ). Tuy nhiên, việc
thống kê, đo lường và lượng hóa các nguồn lực này vẫn còn gặp nhiều khó khăn, đặc
biệt đối với các giá trị phi vật chất và các đóng góp mang tính tự nguyện của cộng
đồng.
Một chủ đề được
nhiều đại biểu quan tâm là sự gắn kết giữa tín ngưỡng, tôn giáo với phát triển
du lịch. Tỉnh Quảng Ninh hiện có nhiều mô hình tiêu biểu như các khu di tích
tôn giáo – tín ngưỡng, các lễ hội truyền thống và các mô hình “chùa xanh – sạch
– đẹp”, góp phần nâng cao hình ảnh địa phương và thu hút du khách. Các ý kiến
cho rằng, nếu được định hướng và quản lý tốt, các giá trị tôn giáo hoàn toàn có
thể trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế, đặc biệt trong lĩnh
vực du lịch văn hóa – tâm linh.
Bên cạnh những kết
quả tích cực, tọa đàm cũng thẳng thắn chỉ ra một số vấn đề đặt ra trong thực tiễn.
Trong đó có hiện tượng lợi dụng tôn giáo để trục lợi, sự phát triển chưa đồng đều
giữa các khu vực trong việc huy động nguồn lực tôn giáo, cũng như việc khai
thác chưa hiệu quả nguồn nhân lực tôn giáo trong các hoạt động xã hội. Ngoài
ra, trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, các hoạt động tôn giáo trên không
gian mạng cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước.
Về phía cơ quan quản
lý, đại diện Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh cho biết, việc triển khai
các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, cũng như các văn bản của địa
phương đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tôn giáo phát triển ổn định, đồng
thời góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Tuy nhiên,
trong thời gian tới, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm nâng cao
hiệu quả quản lý và phát huy tốt hơn các nguồn lực tôn giáo phục vụ phát triển.
Kết thúc tọa đàm,
các bên thống nhất đánh giá đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực cả về mặt
khoa học và thực tiễn. Buổi làm việc không chỉ cung cấp những dữ liệu quan trọng
cho đề tài nghiên cứu, mà còn góp phần tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan
nghiên cứu và cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương. Những kết quả thu được từ
tọa đàm sẽ là cơ sở để các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các giải
pháp nhằm phát huy hiệu quả hơn nữa giá trị và nguồn lực của tín ngưỡng, tôn
giáo trong phát triển kinh tế – xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.