Mở đầu Hội nghị, PGS.TS. Nguyễn Văn Minh đã trình bày khái quát Báo cáo tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng nhiệm vụ năm 2026. Trong năm 2025, mặc dù khối lượng công việc lớn và yêu cầu mới đặt ra nhiều thách thức, đội ngũ cán bộ Viện đã thể hiện tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, nỗ lực triển khai và hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách, xuất bản, đào tạo và hợp tác với các bộ, ngành, địa phương.

Hoạt động khoa học của Viện trong năm 2025 tiếp tục đạt nhiều kết quả nổi bật. Viện triển khai tổng cộng 41 nhiệm vụ và dự án khoa học các cấp, trong đó có các nhiệm vụ cấp Quốc gia, cấp Nhà nước, cấp Bộ thường niên, cấp Bộ trọng điểm, cấp Bộ đột xuất, cấp Bộ độc lập, cấp Cơ sở cùng một dự án do Quỹ Đổi mới sáng tạo (VINIF) tài trợ. Các đề tài cấp Quốc gia đã hoàn thành nghiên cứu thực địa và đang hoàn thiện báo cáo tổng hợp cùng bài báo quốc tế. 01 đề tài cấp Nhà nước đã thực hiện một số nội dung nghiên cứu và tiếp tục triển khai theo đúng tiến độ. 03 nhiệm vụ thuộc Chương trình trọng điểm cấp Bộ được nghiệm thu với kết quả đạt loại Khá. Ở cấp Cơ sở, 23 đề tài đã được nghiệm thu đúng thời hạn, thể hiện sự đa dạng và chiều sâu của các hướng nghiên cứu; trong đó có 03 đề tài đạt loại Xuất sắc, còn lại 20 đề tài đạt loại Khá.

Cùng với nghiên cứu khoa học, hoạt động tư vấn chính sách của Viện trong năm 2025 có nhiều kết quả và đóng góp nổi bật. Viện đã thực hiện 09 báo cáo tư vấn liên quan đến các chính sách dân tộc và tôn giáo, trong đó có những vấn đề cấp thiết như phân định vùng dân tộc thiểu số, tiêu chí xác định dân tộc gặp khó khăn đặc thù, chính sách nâng cao tỷ lệ cán bộ là người dân tộc thiểu số,... Ngoài ra, Viện cũng tiến hành chuyển giao nhiều kết quả nghiên cứu cho các bộ, ngành và địa phương, góp phần hỗ trợ giáo dục, bảo tồn văn hoá, phát triển du lịch cộng đồng và quảng bá giá trị văn hoá tộc người. Hoạt động trao đổi học thuật của Viện trong năm tiếp tục diễn ra sôi nổi với hàng loạt hội thảo và tọa đàm khoa học. Cụ thể, Viện đã tổ chức 01 hội thảo khoa học Quốc gia, 01 hội thảo cấp Viện Hàn lâm, 08 hội thảo cấp Viện chuyên ngành và 11 tọa đàm khoa học.

Về công tác xuất bản, sau khi hợp nhất, Tạp chí Dân tộc học và Tôn giáo học đã xuất bản được 05 số tạp chí tiếng Việt và 01 số tiếng Anh, đảm bảo chất lượng, không có sai sót về tư tưởng chính trị và học thuật. Trong năm qua, cán bộ Viện đã công bố 252 bài viết trên các tạp chí và kỷ yếu hội thảo; trong đó có 135 bài viết trên các tạp chí khoa học có uy tín trong nước và quốc tế (trong nước - 123 bài; quốc tế - 12 bài, trong đó có 05 bài trên tạp chí thuộc danh mục Scopus, ISI); có 117 bài đăng trên các Kỷ yếu hội thảo trong nước và quốc tế (trong nước - 104 bài, quốc tế - 13 bài); xuất bản 07 cuốn sách (trong đó có 06 cuốn xuất bản trong nước và 01 cuốn là đồng tác giả xuất bản ở nước ngoài).

Với sự đoàn kết của tập thể cán bộ, sự chỉ đạo sát sao của Cấp ủy, Ban lãnh đạo Viện cùng sự quan tâm của Ban Thường vụ Đảng ủy, Lãnh đạo Viện Hàn lâm, Viện Dân tộc học và Tôn giáo học đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao trong năm 2025. Năm 2026, Viện đề ra phương hướng tiếp tục bám sát Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; đẩy mạnh triển khai Chương trình cấp Bộ trọng điểm “Phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong bối cảnh chuyển đổi số”; tăng cường nghiên cứu các vấn đề dân tộc và tôn giáo phục vụ phát triển bền vững và đảm bảo an ninh xã hội; mở rộng hợp tác quốc tế; nâng cao chất lượng tư vấn chính sách; và phát triển đội ngũ cán bộ có trình độ cao. Viện khẳng định quyết tâm tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu, phát huy vai trò là cơ quan đầu ngành trong nghiên cứu dân tộc học, nhân học và tôn giáo học, đóng góp thiết thực hơn nữa cho sự nghiệp phát triển đất nước trong bối cảnh mới.