Toàn cảnh Tọa đàm

Tham dự buổi làm việc có đại diện các cơ quan ban, ngành, các cán bộ của Ban Dân tộc - Tôn giáo tại thành phố, cùng đoàn công tác. Về phía thành phố Huế có đại diện Ban Dân tộc - Tôn giáo, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Công an thành phố và các cơ quan liên quan. Về phía đoàn nghiên cứu có TS. Nguyễn Thị Quế Hương - Chủ nhiệm đề tài, Trưởng đoàn cùng các thành viên.

Phát biểu tại tọa đàm, TS. Nguyễn Thị Quế Hương cho biết chuyến khảo sát tập trung nhận diện và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp như lòng yêu nước, đạo hiếu, hiếu học, “uống nước nhớ nguồn”, tương thân tương ái… trong đời sống tín ngưỡng, tôn giáo từ lịch sử cho đến hiện nay; qua đó làm rõ khả năng chuyển hóa các giá trị này thành nguồn lực đóng góp cho phát triển xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số.

Trao đổi về tình hình tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn, ông Nguyễn Văn Lập, Phó Trưởng Ban Dân tộc - Tôn giáo thành phố Huế cho biết thành phố hiện có trên 1,2 triệu dân, trong đó tín đồ các tôn giáo chiếm hơn 60%; hơn 4.000 chức sắc, chức việc; gần 600 cơ sở thờ tự tôn giáo và hơn 7.000 cơ sở tín ngưỡng. Phật giáo có ảnh hưởng sâu rộng với hơn 420 chùa, tự viện; bên cạnh đó là Công giáo, Tin Lành, Cao Đài và các tôn giáo khác. Các loại hình tín ngưỡng cũng đa dạng, từ thờ cúng tổ tiên, Thành hoàng, thờ Mẫu đến thờ anh hùng dân tộc.

Đại diện Ban Dân tộc - Tôn giáo thành phố Huế phát biểu

Một nội dung được các đại biểu quan tâm là khả năng phát huy nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo trong đời sống xã hội. Đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Huế cho biết, giai đoạn 2023-2026, các tổ chức tôn giáo trên địa bàn đã vận động, huy động hơn 105 tỷ đồng cho các hoạt động từ thiện, an sinh xã hội, chăm lo người nghèo và y tế. Các tổ chức và cộng đồng tôn giáo còn tích cực tham gia bảo vệ môi trường, xây dựng văn minh đô thị và nhiều hoạt động cộng đồng. Trong quá trình này, Mặt trận giữ Tổ quốc Việt Nam tại thành phố Huế có vai trò kết nối chính quyền, các tổ chức tôn giáo và cộng đồng nhằm phát huy hiệu quả các nguồn lực xã hội.

Đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Huế phát biểu

Từ góc độ văn hóa và di sản, đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Huế cho biết toàn thành phố có hàng trăm lễ hội truyền thống. Nhiều lễ hội như đua thuyền truyền thống, Cầu ngư, vật làng Sình, Tế Giao, Tế Xã Tắc, lễ hội Điện Huệ Nam... tiếp tục tạo nên đời sống văn hóa đa dạng của vùng đất Cố đô. Việc bảo tồn và phát huy lễ hội hiện được đặt trong yêu cầu vừa gìn giữ bản sắc, vừa hoàn thiện phương thức quản lý, xây dựng cơ sở dữ liệu và ứng dụng chuyển đổi số.

Đại diện Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế chia sẻ về trường hợp Điện Huệ Nam - không gian tín ngưỡng có sự kết hợp giữa tín ngưỡng dân gian với những yếu tố lễ nghi cung đình triều Nguyễn. Trung tâm đang triển khai các hoạt động bảo tồn, nghiên cứu và phát huy giá trị di sản, đồng thời, đặt ra yêu cầu bảo đảm hoạt động tín ngưỡng đúng quy định pháp luật, hạn chế nguy cơ biến tướng, mê tín và thương mại hóa.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, một số tổ chức tôn giáo tại Huế đã sử dụng văn phòng điện tử, website và mạng xã hội trong quản trị, kết nối cộng đồng và truyền tải thông tin; các cơ quan quản lý cũng từng bước ứng dụng dữ liệu số phục vụ công tác chuyên môn. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận tiền công đức, quản lý tài chính tại cơ sở thờ tự và hoạt động tôn giáo trên không gian mạng vẫn đặt ra những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện.

Cũng trong buổi tại tọa đàm, các đại biểu đã trao đổi về mối quan hệ giữa giá trị tín ngưỡng, tôn giáo và truyền thống dân tộc. Thực tiễn tại Huế cho thấy nhiều giá trị như yêu nước, đạo hiếu, tưởng nhớ tổ tiên, tinh thần tương thân tương ái và trách nhiệm với cộng đồng được tiếp nhận và thực hành dưới nhiều hình thức khác nhau trong các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo từ trong lịch sử đến hiện tại. Đây là cơ sở để nhận diện nguồn lực của tín ngưỡng, tôn giáo không chỉ ở phương diện vật chất mà còn ở các giá trị đạo đức, văn hóa và khả năng kết nối cộng đồng.

Đoàn công tác chụp ảnh cùng đại diện một số cơ quan, đơn vị của thành phố Huế

Kết quả tọa đàm cùng những dữ liệu thu được qua khảo sát thực địa tại thành phố Huế đã cung cấp thêm nguồn tư liệu thực tiễn cho đề tài. Qua đó, bước đầu cho thấy, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong đời sống tín ngưỡng, tôn giáo cần được nhìn nhận trên nhiều phương diện: bảo tồn và trao truyền giá trị văn hóa, lan tỏa và phát huy nguồn lực xã hội, tăng cường sự tham gia của cộng đồng, đồng thời, chủ động thích ứng với những cơ hội và thách thức trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.