Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/ hằng năm) là sự kiện chính trị - xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện truyền thống nhân văn, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc Việt Nam. Đây không chỉ là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân thành kính tưởng nhớ, tri ân công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và những người có công với cách mạng, mà còn là cơ hội tiếp tục giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lý tưởng cách mạng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và khơi dậy ý chí, khát vọng cống hiến xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc trong kỷ nguyên phát triển mới.

Suốt gần 80 năm qua, chính sách ưu đãi người có công với cách mạng luôn được Đảng và Nhà nước xác định là một trong những chính sách xã hội đặc biệt quan trọng, thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ và đạo lý tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" không chỉ được gìn giữ qua nhiều thế hệ mà đã trở thành một giá trị văn hóa bền vững, thấm sâu trong đời sống xã hội và được cụ thể hóa bằng nhiều phong trào, hoạt động thiết thực của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Nhân dịp kỷ niệm 79 năm và hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, công tác tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ về những cống hiến, hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công với cách mạng.

Cùng với việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, Đảng và Nhà nước tiếp tục quan tâm hoàn thiện hệ thống chính sách đối với người có công. Hiện nay, các cơ quan chức năng đang khẩn trương hoàn thành việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, bảo đảm bám sát các chủ trương, định hướng của Đảng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hướng tới dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/07/1947-27/07/2027) là đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Các cấp, các ngành đang tập trung cao nhất cho nhiệm vụ này thông qua việc tăng cường phối hợp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, giám định ADN và sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu đồng bộ về người có công và liệt sĩ, góp phần nâng cao hiệu quả công tác xác minh, đối chiếu và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của toàn xã hội, ngày 22/3/2026, Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã ban hành Quyết định số 27/QĐ-BCĐQG về Kế hoạch phát động "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Tiếp đó, ngày 29/5/2026, Ban Chỉ đạo Quốc gia ban hành Quyết định số 50/QĐ-BCĐQG về Kế hoạch truyền thông đối với Chiến dịch. Trên cơ sở đó, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã xây dựng kế hoạch thông tin, tuyên truyền trên báo chí nhằm lan tỏa sâu rộng ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn của Chiến dịch.

Thông qua Chiến dịch, công tác tuyên truyền được triển khai đồng bộ nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, các cơ quan báo chí, truyền thông, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế tham gia cung cấp thông tin, tư liệu, bản đồ, tọa độ, kỷ vật, hình ảnh và mẫu sinh phẩm ADN phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đồng thời, phát huy vai trò của các cơ quan báo chí trong việc xây dựng các sản phẩm truyền thông chất lượng, giàu tính nhân văn, lan tỏa những câu chuyện cảm động về hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình và quê hương, góp phần chuyển hóa thông tin thành những nguồn dữ liệu có giá trị phục vụ hiệu quả cho Chiến dịch.

Bên cạnh đó, việc kịp thời phát hiện, biểu dương, tôn vinh các tập thể, cá nhân tiêu biểu, các cán bộ, chiến sĩ, cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và những người dân đã tích cực tham gia cung cấp thông tin, hỗ trợ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ sẽ góp phần lan tỏa sâu sắc giá trị của lòng biết ơn, củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận xã hội và khơi dậy trách nhiệm của mỗi người dân đối với sự nghiệp tri ân các thế hệ đi trước.

Là đơn vị nghiên cứu khoa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Dân tộc học và Tôn giáo học luôn xác định việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc Việt Nam, trong đó có đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa", là một trong những nội dung có ý nghĩa thiết thực đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Qua các hoạt động nghiên cứu, hội thảo khoa học, công bố kết quả nghiên cứu và truyền thông khoa học, Viện góp phần làm sáng tỏ những giá trị văn hóa, lịch sử và xã hội của truyền thống tri ân trong các cộng đồng dân tộc và tôn giáo ở Việt Nam; đồng thời cung cấp những luận cứ khoa học phục vụ việc xây dựng và hoàn thiện chính sách của Đảng và Nhà nước về đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy sức mạnh văn hóa và con người Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Trong nhiều cộng đồng dân tộc và tôn giáo ở Việt Nam, việc tưởng nhớ tổ tiên, tri ân những người có công với quê hương, đất nước, chăm lo nghĩa trang liệt sĩ, ghi nhớ công lao của các bậc tiền nhân đã trở thành những chuẩn mực đạo đức và giá trị văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Những giá trị ấy có sự tương đồng với truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường sự đồng thuận xã hội và bồi đắp bản sắc văn hóa Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Dịp Kỷ niệm 79 năm và hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, nhận thức sâu sắc hơn về giá trị của hòa bình, độc lập và tự do được đánh đổi bằng biết bao máu xương của các thế hệ cha anh. Phát huy truyền thống yêu nước, lòng biết ơn và trách nhiệm công dân chính là nền tảng để khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, tinh thần đổi mới, sáng tạo và khát vọng cống hiến vì mục tiêu xây dựng đất nước Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.

Tri ân quá khứ để vững bước tới tương lai là thông điệp có ý nghĩa sâu sắc của dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Tiếp nối truyền thống vẻ vang của dân tộc, mỗi người Việt Nam hôm nay cần bằng những hành động cụ thể góp phần gìn giữ, phát huy đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", chung tay thực hiện tốt công tác chăm sóc người có công, tích cực hưởng ứng "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", qua đó góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Một số hình ảnh của Chi đoàn Viện Dân tộc học dâng hương tại Nghĩa trang Liệt sĩ Việt – Lào