TS. Nguyễn Văn Quý thay mặt đoàn công tác trình bày mục đích, ý nghĩa của Toạ đàm được thực hiện trong khuôn khổ hoạt động khảo sát thực tế của đề tài, nhằm trao đổi, thu thập thông tin và làm rõ hơn những vấn đề lý luận, thực tiễn liên quan đến việc nhận diện, phát huy các giá trị, nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương.

Tại buổi tọa đàm, bà Lê Thị Thanh Bích cho biết: Tỉnh Đắk Lắk, với vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế và quốc phòng tại khu vực Tây Nguyên, hiện đang sở hữu một “hệ sinh thái tín ngưỡng, tôn giáo” phong phú và đa dạng, là nguồn lực nội sinh to lớn cho sự phát triển bền vững. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính vào năm 2025, tỉnh hiện có 07 tôn giáo chính gồm Phật giáo, Công giáo, Tin Lành, đạo Cao Đài, Giáo hội Cơ đốc Phục lâm Việt Nam, Phật giáo Hòa Hảo và Minh Sư đạo. Các tôn giáo trong tỉnh có  hơn 730.000 tín đồ, chiếm khoảng 22,12% dân số toàn tỉnh. Trong đó, có gần 280.000 tín đồ các tôn giáo là đồng bào dân tộc thiểu số. Tín ngưỡng, tôn giáo đã và đang trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống tinh thần và cấu trúc văn hoá xã hội của Đắk Lắk. Tỉnh có hệ thống cơ sở vật chất tôn giáo đồ sộ với hơn 680 cơ sở thờ tự, 661 điểm nhóm đăng ký sinh hoạt tập trung và sự phục vụ của 2.092 chức sắc, tu sĩ. Song song với đó, hệ thống tín ngưỡng của tỉnh cũng ghi nhận 705 cơ sở, bao gồm 01 di tích quốc gia đặc biệt, 06 di tích quốc gia và 38 di tích cấp tỉnh, minh chứng cho bề dày văn hóa và niềm tin tâm linh sâu sắc của cộng đồng cư dân nơi đây. Đây chính là những nguồn lực quan trọng, đóng góp cho sự phát triển bền vững tại địa phương;

Bà Võ Thị Ngọc cho biết, các tổ chức tôn giáo trên địa bàn tỉnh đã và đang tham gia tích cực các phong trào thi đua do chính quyền phát động. một số chức sắc tôn giáo tham gia HĐND cấp tỉnh, cấp xã nhằm phát huy vai trò của chức sắc tôn giáo trong việc phối hợp, đẩy mạnh phát huy giá trị, nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh. Bà Ngọc nhấn mạnh cần xây dựng mối quan hệ giữa chính quyền và các tổ chức tôn giáo trên tinh thần đồng hành, tạo sự tin cậy. qua đó chính quyền và các tổ chức tôn giáo có thể giải quyết các vấn đề phát sinh phù hợp với pháp luật.

Ông Trần Doãn Tới cho rằng, việc nhận diện giá trị và nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh là phù hợp. Tuy nhiên, vì trên địa bàn tỉnh trước đây đã xảy ra một số điểm nóng về tôn giáo. Do đó, công tác tuyên truyền, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch vẫn là nhiệm vụ trọng tâm. Trong bối cảnh hiện nay, đổi mới công tác tư vấn, trong đó chú trọng phát huy giá trị của tín ngưỡng, nguồn lực của các tôn giáo để phát triển kinh tế - xã hội,…

Bà Nguyễn Thuỵ Phương Hiếu nhận định: Sau khi hợp nhất với tỉnh Phú Yên thì hệ thống di tích, di sản rất đa dạng. Từ di chỉ khảo cổ đến văn hoá cồng chiêng, gần 177 di tích đã được xếp hạng; 268 di tích tiềm năng,.. đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người dân trên địa bàn tỉnh,…

Các đại biểu tham dự tọa đàm với các cách tiếp cận cho thấy, trong những năm qua, các giá trị, nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo tại Đắk Lắk đã được khơi dậy và phát huy mạnh mẽ, đóng góp thiết thực vào công tác an sinh xã hội và phát triển cộng đồng. Với phương châm “đồng hành cùng dân tộc” và sống “tốt đời, đẹp đạo”, các tổ chức tôn giáo cùng với chính quyền tích cực đẩy mạnh các hoạt động phúc lợi xã hội. Cụ thể, từ năm 2025 đến nay, tổng kinh phí các tổ chức tôn giáo vận động cho hoạt động từ thiện, nhân đạo đã đạt gần 200 tỷ đồng. Nhiều mô hình được triển khai rất hiệu quả như Bếp ăn từ thiện, xây dựng nhà tình thương cho các hộ gia đình khó khăn. Đặc biệt, trong những thời điểm thiên tai khắc nghiệt như cơn bão số 13 năm 2025, các tổ chức tôn giáo chủ động kết nối, hỗ trợ hàng chục tỷ đồng và nhu yếu phẩm để giúp đồng bào khắc phục hậu quả. Nguồn lực này còn được thể hiện rõ nét qua hệ thống 07 cơ sở bảo trợ xã hội do Phật giáo và Công giáo quản lý. Các cơ sở tập trung vào nuôi dưỡng trẻ mồ côi, người già neo đơn và người khuyết tật, giúp chia sẻ gánh nặng với ngân sách nhà nước và lan tỏa tinh thần nhân ái trong xã hội. Không chỉ dừng lại ở vật chất, đồng bào có đạo còn tích cực tham gia vào các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh thông qua các mô hình bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự tại buôn làng.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, tỉnh Đắk Lắk vẫn còn dư địa và tiềm năng từ nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo chưa được khai thác triệt để, đặc biệt là nguồn lực về văn hóa. Hệ thống di tích tôn giáo như chùa Sắc Tứ Khải Đoan, Nhà thờ Mằng Lăng cùng các lễ hội truyền thống như Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại Đình Lạc Giao hay Lễ hội Cầu ngư của cư dân ven biển đã tạo nên một bức tranh văn hóa đa dạng, đặc sắc. Đây chính là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch tâm linh, du lịch văn hóa bền vững, tạo sinh kế cho người dân địa phương. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sự gắn kết giữa bảo tồn di sản với phát huy giá trị kinh tế vẫn còn ở mức khởi đầu, nhiều di tích đang xuống cấp và chưa có sự đầu tư xứng tầm về nguồn lực để trở thành những điểm đến du lịch trọng điểm.

Để tạo điều kiện cho các tôn giáo phát huy tối đa nguồn lực, chính quyền tỉnh Đắk Lắk đã triển khai nhiều cách làm đổi mới và quyết liệt trong công tác quản lý nhà nước, tạo ra cơ chế thống nhất trong việc định hướng tư tưởng và vận động quần chúng, giúp giải quyết các vấn đề tôn giáo ngay từ cơ sở một cách hiệu quả. Chính quyền các cấp luôn chủ động thực hiện nguyên tắc “trọng dân, gần dân, hiểu dân” thông qua các buổi đối thoại trực tiếp, thăm hỏi các tổ chức tôn giáo nhân dịp lễ trọng để kịp thời lắng nghe và giải quyết các nguyện vọng chính đáng về đất đai, xây dựng cơ sở thờ tự. Công tác cải cách hành chính được đẩy mạnh với việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ tôn giáo, giúp rút ngắn thời gian và tăng tính minh bạch trong việc giải quyết thủ tục cho chức sắc và tín đồ, gây dựng niềm tin giữa chính quyền và các tổ chức tín ngưỡng, tôn giáo.

Ngoài ra, công tác tuyên truyền và bồi dưỡng nghiệp vụ cũng được chú trọng nhằm nâng cao nhận thức cho cả cán bộ nhà nước và chức sắc tôn giáo. Các lớp tập huấn về pháp luật tín ngưỡng, tôn giáo được tổ chức thường xuyên, giúp các tổ chức tôn giáo hoạt động đúng hiến chương, điều lệ và quy định của Nhà nước. Chính quyền tỉnh cũng đặc biệt quan tâm đến việc phát huy vai trò chủ thể của người có đạo trong hệ thống chính trị khi có nhiều chức sắc, tín đồ ưu tú đã trúng cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Điều này không chỉ khẳng định quyền bình đẳng của công dân mà còn tạo cầu nối vững chắc giữa Đảng, chính quyền với nhân dân, đặc biệt là đồng bào có đạo.

Kết thúc toạ đàm, TS. Nguyễn Văn Quý cho rằng, các giá trị, nguồn lực cơ bản của tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã được nhận diện. Công tác tuyên truyền, phối hợp và đồng hành cùng các tổ chức tôn giáo được xem là sợi dây gắn kết giữa chính quyền với các tôn giáo trong hoạt động từ thiện an sinh xã hội, cố kết cộng đồng, tạo sự đồng thuận xã hội,… Tuy nhiên, do đặc điểm lịch sử của địa bàn tỉnh, công tác phát huy nguồn lực tôn giáo tại Đắk Lắk vẫn đang đối mặt với một số thách thức, chẳng hạn như đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo ở cấp xã còn thiếu, trong khi tình hình an ninh và hoạt động tôn giáo trên không gian mạng ngày càng tinh vi hơn.

Ảnh 3: Đoàn công tác chụp ảnh cùng các cán bộ Sở, Ban ngành tham gia buổi tọa đàm