Hình 1: Đoàn công tác làm việc tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Mường Nhé

Một trong những điểm khảo sát quan trọng của đoàn công tác là trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Mường Nhé. Trải qua 25 năm xây dựng và trưởng thành, đến năm học 2025 - 2026, nhà trường đã đạt chuẩn Quốc gia với quy mô 33 lớp và 1.212 học sinh. Sở hữu đội ngũ cán bộ, giáo viên 100% đạt trình độ đại học trở lên, trường liên tục gặt hái thành tích cao trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh. Đứng trước quy mô học sinh ngày càng tăng, nhà trường hiện đang đề xuất bổ sung 16 biên chế giáo viên còn thiếu, đồng thời kiến nghị hỗ trợ đầu tư thêm phòng học và phòng bán trú nhằm đảm bảo điều kiện giữ chân học sinh ổn định học tập, hạn chế tình trạng bỏ học đi làm thuê sớm. Nhận diện bậc THCS là giai đoạn nền tảng trong công tác định hướng lộ trình học tập và tư vấn nghề nghiệp sớm, đoàn công tác đã tập trung triển khai các hoạt động thu thập thông tin định lượng thông qua hệ thống bảng hỏi chi tiết, phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm đại diện học sinh và phụ huynh học sinh khối lớp 9, đội ngũ giáo viên chủ nhiệm và các thầy cô làm công tác quản lý, chuyên trách tại trường. Hoạt động này nhằm nhận diện sâu sắc các yếu tố tác động trực tiếp đến nhận thức về tương lai của học sinh dân tộc thiểu số lứa tuổi cuối cấp THCS, tạo nguồn dữ liệu tin cậy quan trọng. Trên cơ sở đó, nhiệm vụ đề xuất các giải pháp giáo dục hướng nghiệp phù hợp, giúp các em chủ động lựa chọn hướng đi sau khi tốt nghiệp.

Hình 2: Đoàn công tác thực hiện tham vấn, trao đổi ý kiến cùng đội ngũ giáo viên và học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Mường Nhé

Điểm khảo sát tiếp theo của đoàn công tác là Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Mường Nhé, đơn vị hiện đang đào tạo 487 học sinh là con em đồng bào các dân tộc thiểu số địa phương. Mặc dù trải qua nhiều khó khăn thử thách do điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn, nhà trường hiện vẫn giữ vị trí cao trong hệ thống giáo dục vùng cao với tỷ lệ đỗ tốt nghiệp THPT năm 2025 xếp thứ 11 toàn tỉnh Điện Biên với 88 giải học sinh giỏi cấp tỉnh trong năm học 2024 - 2025. Nhằm đáp ứng quy mô phát triển, công trình nhà ký túc xá 3 tầng của trường hiện đang được khẩn trương xây dựng. Sau khi hoàn thành, cơ sở hạ tầng này sẽ góp phần cải thiện toàn diện điều kiện sinh hoạt, tạo tâm lý an tâm học tập cho học sinh.

Hình 3: Buổi khảo sát học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Mường Nhé

Đoàn công tác đã phối hợp với lãnh đạo nhà trường triển khai các hoạt động phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm với Ban Giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh,đồng thời tiến hành phát phiếu điều tra diện rộng tới học sinh các khối lớp 10, 11 và 12 nhằm đánh giá một cách hệ thống xu hướng định hướng nghề nghiệp, các yếu tố văn hóa, gia đình, tâm lý tộc người cùng áp lực kinh tế đang tác động đến quyết định chọn ngành, chọn nghề của học sinh dân tộc thiểu số. Từ các kết quả khảo sát này, nhiệm vụ sẽ tiến hành xây dựng và triển khai các hoạt động can thiệp thí điểm về hướng nghiệp, trên cơ sở đó đánh giá hiệu quả thực tế của các giải pháp can thiệp trực tiếp ngay tại các trường Phổ thông Dân tộc nội trú trọng điểm trên địa bàn vùng biên giới Việt Nam - Trung Quốc.

Hình 5: Đoàn công tác nhiệm vụ NAFOSTED trao đổi chuyên môn cùng Ban Giám hiệu Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Mường Nhé 

Để đảm bảo tính khoa học và thuyết phục cho hệ giải pháp, nhiệm vụ quán triệt phương pháp luận chung là đặt đối tượng nghiên cứu trong mối liên hệ hài hòa với chỉnh thể xã hội, vận dụng các cách tiếp cận đa chiều về giới, vùng miền và đặc thù dân tộc ở lứa tuổi học sinh cuối cấp THCS và THPT. Sự kết hợp đồng bộ giữa các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng là cơ sở vững chắc để nhiệm vụ NAFOSTED hoàn thiện hệ giải pháp hướng nghiệp mang tầm chiến lược, có giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho vùng biên giới của Tổ quốc.