Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng cùng với sự gia tăng các hoạt động giao lưu xuyên biên giới, vấn đề quan hệ dân tộc ở các vùng biên cương không chỉ mang ý nghĩa về mặt văn hóa – xã hội mà còn gắn chặt với phát triển kinh tế, ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây là một trong những vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển bền vững của Việt Nam – quốc gia đa dân tộc với đường biên giới đất liền dài và phức tạp.

Xuất phát từ yêu cầu đó, cuốn sách Quan hệ dân tộc với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, chính trị ở vùng biên giới Việt Nam – Trung Quốc hiện nay và định hướng đến năm 2030 đã được biên soạn trên cơ sở kết quả nghiên cứu của đề tài khoa học cấp Bộ thuộc Chương trình khoa học trọng điểm về nghiên cứu tổng thể vùng biên giới đất liền Việt Nam. Công trình tập trung khảo sát và phân tích các mối quan hệ dân tộc đang diễn ra tại khu vực biên giới Việt – Trung, nơi hội tụ nhiều yếu tố đặc thù về lịch sử tộc người, giao lưu văn hóa, quan hệ thân tộc xuyên biên giới, di cư, thương mại và hợp tác phát triển.

Thông qua nguồn tư liệu thực địa phong phú được thu thập tại các tỉnh Quảng Ninh, Cao Bằng và Lào Cai, cuốn sách làm rõ thực trạng năm nhóm quan hệ dân tộc cơ bản; phân tích những biến đổi, những vấn đề mới nảy sinh dưới tác động của quá trình phát triển kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và giao lưu xuyên quốc gia; đồng thời đánh giá tác động của các quan hệ này đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, chính trị và quản lý vùng biên giới.

Giá trị nổi bật của công trình không chỉ nằm ở việc cung cấp những luận cứ khoa học về quan hệ dân tộc trong bối cảnh mới mà còn ở khả năng nhận diện các xu hướng vận động của quan hệ dân tộc đến năm 2030, từ đó đề xuất các khuyến nghị chính sách nhằm phát huy các nhân tố tích cực, hạn chế những nguy cơ tiềm ẩn ảnh hưởng đến ổn định xã hội và an ninh quốc gia. Cuốn sách góp phần bổ sung cơ sở lý luận và thực tiễn cho công tác nghiên, hoạch định chính sách dân tộc, phát triển vùng biên giới và xây dựng cộng đồng quốc gia Việt Nam thống nhất, vững mạnh trong bối cảnh hiện nay.

Đây là tài liệu tham khảo có giá trị đối với các nhà nghiên cứu, giảng viên, học viên, cán bộ quản lý và những người quan tâm đến các vấn đề dân tộc, quan hệ dân tộc, phát triển bền vững và bảo đảm an ninh ở vùng biên giới Việt Nam.